غار بیستون کجاست؟ معرفی غار شکارچیان و غارهای باستانی بیستون

غار بیستون کجاست؟

غار بیستون در دامنه کوه بیستون، در شهرستان هرسین استان کرمانشاه و در محدوده مجموعه تاریخی بیستون قرار دارد. وقتی از «غار بیستون» صحبت می‌شود، در بسیاری از منابع منظور غار شکارچیان است؛ غاری کوچک در دامنه کوه که در نزدیکی نقش برجسته هرکول و کتیبه مشهور داریوش بزرگ قرار دارد. با این حال، دامنه کوه بیستون تنها یک غار ندارد و چند غار پیشاتاریخی مهم مانند غار شکارچیان، مرخر، مرتاریک، مرآفتاب و مردودر در این محدوده شناسایی شده‌اند.

اهمیت غارهای بیستون فقط به شکل طبیعی آنها محدود نمی‌شود؛ این غارها بخشی از شواهد حضور انسان در زاگرس در دوره‌های بسیار کهن هستند. در غار شکارچیان ابزارهای سنگی، بقایای جانوری و بخشی از استخوان انسان کشف شده و یافته‌های غارهای دیگر نیز اطلاعات مهمی درباره زندگی انسان‌های دوره پارینه‌سنگی در منطقه ارائه کرده‌اند. از همین رو، بیستون را باید یکی از چشم‌اندازهای مهم باستان‌شناسی غرب ایران دانست.

خود مجموعه تاریخی بیستون نیز در مسیر باستانی ارتباط‌دهنده فلات ایران و بین‌النهرین قرار گرفته و آثار آن از دوران پیشاتاریخ تا دوره‌های ماد، هخامنشی، ساسانی و ایلخانی را دربرمی‌گیرد. این مجموعه در سال ۲۰۰۶ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 

غار بیستون در کدام شهر است؟

غارهای بیستون در استان کرمانشاه و در محدوده شهرستان هرسین قرار گرفته‌اند. کوه بیستون در نزدیکی شهر بیستون و در مسیر کرمانشاه به هرسین واقع شده و مجموعه‌ای گسترده از آثار طبیعی، تاریخی و باستان‌شناسی را در خود جای داده است.

موقعیت جغرافیایی بیستون از گذشته اهمیت زیادی داشته است. این منطقه در کنار مسیر ارتباطی مهم میان فلات ایران و بین‌النهرین قرار داشته و همین موقعیت باعث شده در دوره‌های مختلف تاریخی محل رفت‌وآمد، استقرار و فعالیت انسان باشد. یونسکو نیز قرارگیری بیستون در یکی از مسیرهای مهم تاریخی میان ایران و بین‌النهرین را یکی از عوامل اهمیت این محوطه معرفی می‌کند.

بنابراین اگر در اینترنت عبارت‌هایی مانند غار بیستون کجاست، غار شکارچیان بیستون کجاست یا غارهای بیستون کرمانشاه کجاست را جست‌وجو کنید، مقصد کلی شما همان دامنه کوه بیستون و مجموعه باستانی بیستون در استان کرمانشاه است.

 

غار شکارچیان؛ مشهورترین غار بیستون

در میان غارهای دامنه بیستون، غار شکارچیان شهرت بیشتری دارد. این غار در دامنه کوه بیستون و در نزدیکی آثار تاریخی مشهور این محوطه قرار گرفته است. موقعیت غار به گونه‌ای است که از آن به‌عنوان یکی از پناهگاه‌های طبیعی مورد استفاده انسان‌های پیشاتاریخی یاد می‌شود.

غار شکارچیان ابعاد نسبتاً کوچکی دارد و برخلاف برخی غارهای بزرگ و عمیق ایران، جذابیت اصلی آن در اهمیت باستان‌شناختی آن است. در واقع ارزش غار شکارچیان را باید در لایه‌های فرهنگی و یافته‌هایی جست‌وجو کرد که نشان می‌دهند انسان در دوره‌های بسیار قدیمی در این بخش از زاگرس حضور داشته است.

کاوش معروف این غار در سال ۱۹۴۹ میلادی توسط باستان‌شناس و انسان‌شناس آمریکایی کارلتون کوون انجام شد. در جریان کاوش‌ها مجموعه‌ای از ابزارهای سنگی، استخوان‌های جانوری و دیگر بقایای فرهنگی به دست آمد. همچنین بخشی از استخوان ساعد انسان در این غار کشف شد که بعدها ارتباط آن با انسان نئاندرتال مورد بررسی قرار گرفت.

همین یافته باعث شد غار شکارچیان جایگاه مهمی در مطالعات مربوط به حضور انسان نئاندرتال در زاگرس پیدا کند. البته در بیان قدمت یافته‌ها باید میان تاریخ‌گذاری قطعات و تفسیرهای انسان‌شناختی تفاوت قائل شد؛ آنچه اهمیت دارد این است که شواهد غار، حضور انسان‌های دوره پارینه‌سنگی در این منطقه را نشان می‌دهد.

 

چرا غار شکارچیان اهمیت باستان‌شناسی دارد؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره غار بیستون این است که چرا یک غار کوچک می‌تواند تا این اندازه برای باستان‌شناسان اهمیت داشته باشد؟

پاسخ را باید در موقعیت جغرافیایی، قدمت محوطه و شواهد زندگی انسان‌های پیشاتاریخی جست‌وجو کرد.

انسان‌های دوره پارینه‌سنگی مانند انسان امروزی شهر، روستا و خانه‌های دائمی به شکل امروزی نداشتند و برای تأمین غذا و امنیت، از محیط طبیعی استفاده می‌کردند. غارها می‌توانستند پناهگاهی مناسب در برابر سرما، بارندگی، باد و جانوران باشند و در برخی دوره‌ها به‌عنوان محل اقامت موقت یا فصلی استفاده شوند.

در غار شکارچیان، وجود ابزارهای سنگی و استخوان‌های جانوری به باستان‌شناسان امکان می‌دهد درباره نوع فعالیت انسان در این محیط مطالعه کنند. از سوی دیگر، ارتباط این غار با مجموعه غارهای دیگر بیستون، یک تصویر گسترده‌تر از زندگی انسان در دامنه کوه را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.

به همین دلیل، غارهای بیستون را نباید صرفاً یک جاذبه طبیعی دانست؛ این غارها بخشی از یک محوطه باستان‌شناسی چنددوره‌ای هستند.

 

غارهای بیستون چند غار هستند؟

در محدوده کوه بیستون چند غار و پناهگاه طبیعی شناخته شده است که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:

1. غار شکارچیان
2. غار مرخر یا مَر خِر
3. غار مرتاریک
4. غار مرآفتاب
5. غار مردودر

این غارها در نقاط مختلف دامنه و دیواره کوه قرار گرفته‌اند و از نظر ارتفاع، شکل دهانه، عمق و نوع یافته‌های باستان‌شناسی با یکدیگر تفاوت دارند. برخی از آنها بیشتر با دوره پارینه‌سنگی میانی ارتباط دارند و در برخی دیگر شواهدی از دوره‌های متفاوت به دست آمده است.

 

غار مرخر بیستون کجاست؟

مرخر یا مَر خِر یکی دیگر از غارهای پیشاتاریخی دامنه بیستون است که در نزدیکی غار شکارچیان قرار دارد. نام محلی آن با شکل دهانه غار ارتباط داده شده است.

از این غار شواهدی از دوره پارینه‌سنگی میانی به دست آمده است. ابزارهای سنگی مربوط به سنت موستری از جمله یافته‌هایی هستند که اهمیت باستان‌شناختی این غار را نشان می‌دهند. آثار به دست آمده از مرخر تنها برای شناخت انسان‌های گذشته اهمیت ندارند؛ بلکه می‌توانند اطلاعاتی درباره محیط طبیعی، جانوران و شرایط زندگی در زاگرس در دوره‌های قدیمی فراهم کنند.

اهمیت مرخر در کنار سایر غارهای بیستون بیشتر مشخص می‌شود؛ زیرا با بررسی چند پناهگاه طبیعی در یک منطقه، پژوهشگران می‌توانند الگوی استفاده انسان از محیط کوهستانی را بهتر بررسی کنند.

غار مرتاریک بیستون

غار مرتاریک در محدوده دامنه کوه بیستون و در نزدیکی مرخر قرار گرفته است. این غار از نظر باستان‌شناسی به‌ویژه به دلیل یافته‌های مربوط به دوره پارینه‌سنگی اهمیت دارد.

در مرتاریک ابزارهای سنگی با ویژگی‌های صنعت موستری کشف شده است. ابزارهایی مانند خراشنده‌ها، تراشه‌ها و دیگر مصنوعات سنگی می‌توانند نشان دهند که انسان‌های دوره پارینه‌سنگی از این محیط برای فعالیت‌های مختلف استفاده می‌کرده‌اند.

ویژگی جالب این غار شکل نسبتاً دالانی آن است. همین ویژگی طبیعی می‌توانسته بخش‌هایی از غار را از شرایط بیرونی جدا کند و محیطی مناسب برای پناه گرفتن فراهم آورد.

 

غار مرآفتاب بیستون

غار مرآفتاب نیز در میان غارهای پیشاتاریخی بیستون قرار دارد. این غار بین برخی دیگر از غارهای شناخته‌شده منطقه واقع شده و یافته‌های آن نشان می‌دهد که دامنه بیستون در دوره پارینه‌سنگی مورد استفاده انسان قرار داشته است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره محوطه غارهای بیستون، از مرآفتاب تعدادی ابزار سنگی و یک ابزار استخوانی به دست آمده است. همین یافته‌ها سبب شده احتمال استفاده فصلی از غار در دوره پارینه‌سنگی مطرح شود.

البته درباره نوع دقیق استفاده از چنین پناهگاه‌هایی باید با احتیاط صحبت کرد؛ زیرا باستان‌شناسان معمولاً بر اساس ترکیب یافته‌ها، موقعیت غار، لایه‌های رسوبی و شواهد محیطی، کاربری احتمالی را بازسازی می‌کنند و نمی‌توان هر غار را به‌طور قطعی «محل زندگی دائمی» دانست.

 

غار مردودر؛ یکی از غارهای مرتفع بیستون

غار مردودر یکی دیگر از غارهای مهم کوه بیستون است و در شمال شرقی غار شکارچیان قرار دارد. نام این غار به داشتن دو دهانه ارتباط داده شده است.

در مردودر آثاری از دوره‌های مختلف پارینه‌سنگی شناسایی شده و به همین دلیل این غار نیز در مطالعات مربوط به پیشینه حضور انسان در زاگرس اهمیت دارد. برخی منابع آن را مرتفع‌ترین غار شناخته‌شده در مجموعه غارهای بیستون معرفی کرده‌اند.

دو دهانه داشتن غار علاوه بر ایجاد ویژگی طبیعی خاص، می‌توانسته بر میزان نور، جریان هوا و دسترسی به محیط اطراف تأثیر بگذارد. همین ویژگی‌ها برای بررسی نحوه استفاده انسان‌های پیشاتاریخی از غار اهمیت دارند.

 

قدمت غار بیستون چقدر است؟

اگر منظور از «غار بیستون» مجموعه غارهای پیشاتاریخی دامنه بیستون باشد، قدمت استفاده انسانی از این غارها به دوره‌های بسیار کهن پیش از تاریخ بازمی‌گردد و برخی یافته‌های آنها به دوره پارینه‌سنگی مربوط هستند.

در اینجا نباید یک عدد واحد را به‌عنوان «قدمت غار بیستون» اعلام کرد؛ زیرا هر غار، هر لایه باستان‌شناختی و هر یافته می‌تواند تاریخ متفاوتی داشته باشد. برای مثال، یافته‌های غار شکارچیان و مرتاریک با دوره پارینه‌سنگی میانی ارتباط دارند و آثار دیگر نشان‌دهنده استفاده انسان در دوره‌های بعدی نیز هستند.

در واقع، ارزش غارهای بیستون دقیقاً در همین تداوم طولانی حضور انسان در یک چشم‌انداز طبیعی است.

از سوی دیگر، کل محوطه بیستون تنها به دوران پیشاتاریخ محدود نیست. یونسکو اعلام کرده که در این محوطه شواهدی از دوران پیشاتاریخ، ماد، هخامنشی، ساسانی و ایلخانی وجود دارد. بنابراین بیستون را می‌توان یک چشم‌انداز تاریخی چندلایه دانست که در طول هزاران سال بارها مورد استفاده انسان قرار گرفته است.

 

غار بیستون چه ارتباطی با انسان نئاندرتال دارد؟

یکی از مهم‌ترین دلایل شهرت غار شکارچیان، کشف بخشی از استخوان انسان در جریان کاوش‌های باستان‌شناختی است. این یافته در مطالعات بعدی به انسان نئاندرتال نسبت داده شده و از این جهت برای شناخت پراکندگی نئاندرتال‌ها در زاگرس اهمیت دارد.

نئاندرتال‌ها گروهی از انسان‌های باستانی بودند که پیش از گسترش انسان امروزی در بخش‌هایی از اروپا و غرب آسیا زندگی می‌کردند. آثار مرتبط با آنها در نقاط مختلف زاگرس به دست آمده و غارهای منطقه بیستون نیز در مطالعات مربوط به این دوره جایگاه مهمی دارند.

البته بهتر است درباره یافته غار شکارچیان از عبارت‌هایی مانند «شاهدی از حضور نئاندرتال در منطقه» استفاده شود، نه اینکه تمام تاریخ غار را به نئاندرتال‌ها نسبت دهیم؛ زیرا این محوطه در دوره‌های مختلف مورد استفاده انسان قرار گرفته است.

آیا غار بیستون همان غار شکارچیان است؟

این دو نام در بسیاری از مطالب گردشگری به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما از نظر دقیق‌تر بهتر است میان آنها تفاوت قائل شویم.

غار شکارچیان یکی از غارهای دامنه کوه بیستون است و در جست‌وجوهای عمومی ممکن است با عنوان غار بیستون نیز معرفی شود. در مقابل، وقتی درباره «غارهای بیستون» صحبت می‌کنیم، منظور مجموعه‌ای از چند غار مانند شکارچیان، مرخر، مرتاریک، مرآفتاب و مردودر است.

بنابراین اگر هدف شما یافتن مکان معروفی است که یافته‌های مرتبط با انسان نئاندرتال از آن گزارش شده، نام دقیق‌تر برای جست‌وجو غار شکارچیان بیستون است.

 

غار بیستون چه ارتباطی با کتیبه داریوش دارد؟

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های بیستون این است که آثار پیشاتاریخی و آثار تاریخی دوره‌های بعد در یک محدوده جغرافیایی کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

در یک سو، غارهای پیشاتاریخی قرار دارند که شواهدی از زندگی انسان در دوره پارینه‌سنگی ارائه می‌کنند و در سوی دیگر، آثار تاریخی مشهور مانند کتیبه و نقش‌برجسته داریوش بزرگ دیده می‌شود.

کتیبه بیستون در سال ۵۲۱ پیش از میلاد به فرمان داریوش بزرگ ایجاد شد و متن آن به سه زبان ایلامی، بابلی و فارسی باستان نوشته شده است. یونسکو این کتیبه را تنها متن یادمانی شناخته‌شده هخامنشی معرفی می‌کند که رویداد مشخصی یعنی بازاستقرار امپراتوری توسط داریوش را مستند کرده است.

بنابراین بازدید از غارهای بیستون تنها دیدن یک فضای طبیعی نیست؛ بلکه فرصتی برای مشاهده ارتباط میان پیشاتاریخ، تاریخ هخامنشی و دیگر دوره‌های تاریخی ایران در یک چشم‌انداز واحد است.

 

مجموعه تاریخی بیستون چرا اهمیت جهانی دارد؟

مجموعه بیستون در سال ۲۰۰۶ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. محدوده ثبت‌شده ۱۸۷ هکتار و حریم آن ۳۶۱ هکتار اعلام شده است.

یونسکو ارزش جهانی بیستون را به چند عامل مرتبط می‌داند: قرار گرفتن در مسیر تاریخی میان فلات ایران و بین‌النهرین، وجود آثار مربوط به دوره‌های متعدد و مهم‌تر از همه، کتیبه و نقش‌برجسته داریوش بزرگ.

بیستون علاوه بر ارزش تاریخی، از نظر شناخت تحول هنر یادمانی و خط نیز اهمیت دارد. کتیبه سه‌زبانه داریوش در قرن نوزدهم میلادی نقش مهمی در رمزگشایی خط میخی داشت و به شناخت بهتر تمدن‌های باستانی کمک کرد.

در نتیجه، غارهای بیستون را باید در چارچوب یک محوطه بسیار بزرگ‌تر و چندلایه بررسی کرد؛ محوطه‌ای که از زندگی انسان‌های پیشاتاریخی تا حکومت‌های بزرگ ایران باستان و دوره‌های تاریخی پس از آن را در خود جای داده است.

 

بهترین زمان بازدید از غار بیستون چه زمانی است؟

برای سفر به بیستون و بازدید از مجموعه تاریخی آن، فصل بهار و اوایل پاییز معمولاً شرایط آب‌وهوایی مطلوب‌تری دارند. در بهار طبیعت اطراف کوه جلوه بیشتری پیدا می‌کند و در پاییز نیز هوای منطقه برای گردش در محوطه تاریخی مناسب‌تر است.

با این حال، بازدید از غارهای کوهستانی با بازدید از بخش‌های عمومی محوطه تاریخی تفاوت دارد. بعضی غارها در ارتفاع قرار گرفته‌اند و مسیر رسیدن به آنها ممکن است نیازمند پیاده‌روی، توان بدنی و آشنایی با مسیر باشد.

اگر هدف شما صرفاً گردش تاریخی است، بهتر است از بخش‌های رسمی و قابل بازدید مجموعه بیستون استفاده کنید و برای ورود به غارها یا مسیرهای فنی، بدون تجهیزات و راهنمای تخصصی اقدام نکنید.

 

آیا بازدید از غار بیستون برای همه مناسب است؟

غار شکارچیان و دیگر غارهای بیستون بیش از آنکه یک جاذبه گردشگری تفریحی معمولی باشند، محوطه‌های باستان‌شناختی حساس هستند.

بنابراین هنگام بازدید باید به چند نکته توجه کرد:

• به دیواره‌ها و رسوبات غار دست نزنید.
• هیچ سنگ، استخوان یا شیء تاریخی را جابه‌جا نکنید.
• روی دیواره غار چیزی ننویسید.
• از روشن کردن آتش در داخل غار خودداری کنید.
• زباله در محیط رها نکنید.
• در مسیرهای مرتفع از کفش مناسب استفاده کنید.
• برای ورود به مسیرهای دشوار و فنی، از راهنمای متخصص استفاده کنید.
• اگر بخشی از غار برای بازدید عمومی مناسب یا ایمن نیست، وارد آن نشوید.

این نکات فقط برای حفظ طبیعت نیستند؛ زیرا حتی یک جابه‌جایی کوچک در رسوبات غار می‌تواند اطلاعات باستان‌شناختی ارزشمندی را از بین ببرد.

 

جاهای دیدنی نزدیک غار بیستون

اگر برای بازدید از غار بیستون به منطقه سفر می‌کنید، بهتر است زمان بیشتری برای دیدن مجموعه تاریخی بیستون در نظر بگیرید. مهم‌ترین آثار این منطقه عبارت‌اند از:

کتیبه و نقش‌برجسته داریوش بزرگ

مشهورترین اثر بیستون، کتیبه و نقش‌برجسته داریوش است که در ارتفاعی قابل توجه روی دیواره کوه ایجاد شده و یکی از مهم‌ترین اسناد سنگ‌نوشته‌ای دوره هخامنشی به شمار می‌رود.

مجسمه هرکول

مجسمه هرکول از دیگر آثار شناخته‌شده مجموعه بیستون است و در نزدیکی غار شکارچیان قرار دارد. همین نزدیکی جغرافیایی باعث شده بازدیدکنندگان بتوانند چند اثر متفاوت از دوره‌های تاریخی گوناگون را در یک برنامه گردشگری ببینند.

سراب بیستون

سراب بیستون از عناصر طبیعی مهم منطقه است و وجود منابع آب در کنار دامنه کوه، یکی از عواملی بوده که محیط بیستون را برای استقرار و فعالیت انسانی مناسب کرده است.

فرهادتراش

فرهادتراش یا فراتاش یکی از آثار مشهور دامنه بیستون است که دیواره سنگی بزرگی را دربرمی‌گیرد و درباره کارکرد و زمان دقیق ایجاد آن دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است.

کاروانسرای بیستون

کاروانسرای تاریخی بیستون نیز از آثار مهم منطقه است و موقعیت بیستون در مسیرهای ارتباطی تاریخی را به‌خوبی یادآوری می‌کند.

 

مسیر دسترسی به غار بیستون چگونه است؟

برای رسیدن به مجموعه بیستون ابتدا باید خود را به استان کرمانشاه برسانید. مجموعه تاریخی بیستون در نزدیکی شهر بیستون و در مسیر جاده کرمانشاه به هرسین قرار دارد.

پس از رسیدن به مجموعه، برای بازدید از غارها باید موقعیت دقیق غار موردنظر را مشخص کنید؛ زیرا همه غارهای بیستون در یک نقطه قرار ندارند و مسیر دسترسی آنها متفاوت است.

غار شکارچیان در بخش دامنه کوه و در نزدیکی نقش برجسته هرکول قرار دارد و از نظر جغرافیایی به بخش‌های تاریخی اصلی بیستون نزدیک است. غارهای دیگر مانند مرخر، مرتاریک، مرآفتاب و مردودر در نقاط مختلف دیواره و دامنه کوه قرار گرفته‌اند.

برای گردشگر معمولی، بازدید از آثار تاریخی اصلی بیستون ساده‌تر از پیمایش تمام غارهای منطقه است. اگر هدف اصلی شما پژوهش، غارنوردی یا مشاهده دقیق غارهای پیشاتاریخی است، برنامه‌ریزی تخصصی‌تری لازم خواهد بود.

تفاوت غار بیستون با غارهای معروف کرمانشاه

استان کرمانشاه غارهای متعددی دارد و نباید غار بیستون را با غار پراو، غار قوری‌قلعه یا غار دو اشکفت اشتباه گرفت.

غار بیستون بیشتر به دلیل ارزش باستان‌شناختی و ارتباط با دوره پیشاتاریخ اهمیت دارد. در مقابل، برخی غارهای دیگر استان به دلیل عمق، ساختار زمین‌شناسی، قندیل‌ها یا ویژگی‌های غارنوردی شهرت بیشتری دارند.

بنابراین اگر جست‌وجوی شما درباره «غار بیستون کجاست» است، مقصد شما مجموعه بیستون و دامنه کوه بیستون در نزدیکی شهر بیستون است، نه غارهای دیگر استان کرمانشاه.

 

چرا بازدید از غار بیستون برای علاقه‌مندان تاریخ جذاب است؟

شاید مهم‌ترین ویژگی غارهای بیستون این باشد که در این منطقه می‌توان فاصله زمانی بسیار بزرگی را در یک چشم‌انداز مشاهده کرد.

در غارهای دامنه بیستون، شواهد زندگی انسان در دوره‌های بسیار قدیمی دیده می‌شود؛ در بخش‌های دیگر همان کوه، کتیبه داریوش بزرگ از قرن ششم پیش از میلاد قرار دارد؛ و در قسمت‌های دیگر مجموعه نیز آثار دوره‌های ساسانی و ایلخانی دیده می‌شود. یونسکو نیز این تنوع زمانی را از ویژگی‌های مهم محوطه بیستون می‌داند.

به همین دلیل، بیستون تنها یک مکان برای دیدن یک کتیبه مشهور نیست؛ بلکه یک کتاب تاریخی در فضای باز است که صفحات آن از دوره پارینه‌سنگی تا دوره‌های تاریخی متأخر ادامه پیدا کرده‌اند.

 

جمع‌بندی؛ غار بیستون کجاست؟

غار بیستون در دامنه کوه بیستون در استان کرمانشاه و در محدوده مجموعه تاریخی بیستون قرار دارد. مشهورترین غار این مجموعه، غار شکارچیان است که در نزدیکی نقش برجسته هرکول قرار گرفته و در کاوش‌های باستان‌شناختی آن ابزارهای سنگی، بقایای جانوری و بخشی از استخوان انسان مرتبط با نئاندرتال گزارش شده است. در کنار غار شکارچیان، غارهای مرخر، مرتاریک، مرآفتاب و مردودر نیز از غارهای مهم پیشاتاریخی بیستون هستند.

اهمیت این غارها در کنار اهمیت کل مجموعه بیستون معنا پیدا می‌کند؛ زیرا بیستون از محوطه‌هایی است که شواهد حضور انسان از دوره پیشاتاریخ تا دوره‌های تاریخی متعدد را در خود حفظ کرده و کتیبه و نقش‌برجسته داریوش بزرگ نیز در همین محوطه قرار دارد. مجموعه بیستون در سال ۲۰۰۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 

سوالات متداول درباره غار بیستون

غار بیستون کجاست؟

غارهای بیستون در دامنه کوه بیستون، در استان کرمانشاه و در محدوده مجموعه تاریخی بیستون قرار دارند. غار شکارچیان مشهورترین غار این مجموعه است.

غار بیستون در کدام استان است؟

غار بیستون در استان کرمانشاه قرار دارد.

آیا غار بیستون همان غار شکارچیان است؟

در بسیاری از مطالب گردشگری، غار شکارچیان را با عنوان غار بیستون معرفی می‌کنند؛ اما از نظر دقیق، «غارهای بیستون» مجموعه‌ای شامل چند غار است و غار شکارچیان یکی از آنهاست.

قدمت غار بیستون چقدر است؟

قدمت استفاده انسانی از غارهای بیستون به دوره‌های پیشاتاریخی و پارینه‌سنگی می‌رسد. برای مجموعه غارها نمی‌توان یک عدد واحد به‌عنوان قدمت قطعی تعیین کرد، زیرا هر غار و هر لایه باستان‌شناختی تاریخ متفاوتی دارد.

آیا در غار بیستون بقایای نئاندرتال پیدا شده است؟

در غار شکارچیان بخشی از استخوان ساعد انسان کشف شده که در مطالعات بعدی به انسان نئاندرتال نسبت داده شده است. این یافته در مطالعات مربوط به حضور نئاندرتال‌ها در زاگرس اهمیت دارد.

غارهای بیستون چند تا هستند؟

در منابع گردشگری و معرفی محوطه، پنج غار مهم با نام‌های شکارچیان، مرخر، مرتاریک، مرآفتاب و مردودر معرفی شده‌اند.

آیا مجموعه بیستون ثبت جهانی یونسکو است؟

بله. محوطه بیستون در سال ۲۰۰۶ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

مهم‌ترین اثر تاریخی بیستون چیست؟

مشهورترین اثر بیستون، کتیبه و نقش‌برجسته داریوش بزرگ است که در سال ۵۲۱ پیش از میلاد ایجاد شده و به سه زبان ایلامی، بابلی و فارسی باستان نوشته شده است.

آیا می‌توان وارد همه غارهای بیستون شد؟

شرایط دسترسی به غارها متفاوت است و برخی مسیرها ممکن است دشوار یا نیازمند تجهیزات و مهارت تخصصی باشند. بازدیدکنندگان نباید بدون بررسی شرایط ایمنی و مقررات محوطه وارد مسیرهای فنی یا حساس باستان‌شناختی شوند.